Przeszukując ogłoszenia mieszkaniowe z pewnością napotkasz dwie podstawowe formy własności mieszkań - własność hipoteczną oraz spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego.

Z pozoru własność hipoteczna wydaje się nieco lepszą i bardziej bezpieczną formą własności. W rzeczywistości jednak, różnica pomiędzy nimi jest niewielka - obie te formy własności dają pełne prawa do lokalu. Rozbieżności są głównie natury prawnej - mieszkanie hipoteczne oznacza zapis w księdze wieczystej o własności danej nieruchomości, a mieszkanie spółdzielcze własnościowe to "ograniczone prawo rzeczowe" dotyczące lokalu, który nie jest wydzieloną nieruchomością, ale znajduje się w budynku należącym do spółdzielni. Przy kupnie mieszkania spółdzielczego warto upewnić się, jak funkcjonuje dana spółdzielnia - czy może pochwalić się zdrową sytuacją finansową, czy dba o budynek, przeprowadza remonty, itp.

W praktyce obie formy własności są traktowane jako równie bezpieczne i to, czy dane mieszkanie jest spółdzielcze własnościowe, czy hipoteczne, nie ma istotnego wpływu na jego cenę. Jeżeli chodzi o opłaty notarialne, różnice w opłatach są także nieduże (przy formie spółdzielczej własnościowej jest nieco taniej). Wpisy własności (lub przysługującego prawa) i hipoteki do księgi wieczystej w obu przypadkach wynoszą 60-200zł od każdej czynności (założenie księgi, wpis do księgi, itp.).

Oto główne dokumenty dotyczące własności, jakie warto sprawdzić przed kupnem mieszkania:

Przy kupnie mieszkania hipotecznego:

- aktualny wypis z księgi wieczystej - powinna być tam opisana nieruchomość oraz wpisany właściciel; działy III i IV, w których wpisuje się ostrzeżenia, ograniczenia i hipoteki, powinny być puste;

- przed zakupem dobrze jest udać się do sądu i osobiście obejrzeć księgę wieczystą - aby to zrobić, należy znać jej numer (powinien podać ci go sprzedający); ponadto, w dniu podpisania aktu notarialnego, dobrze jest udać się lub zadzwonić do sądu wieczystoksięgowego i sprawdzić, czy nie wpłynęły żadne wnioski od czasu wydania ostatniego wypisu; upewni cię to, że zbywca np. nie obciążył mieszkania hipoteką tuż przed sprzedażą.

Przy kupnie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego:

- zaświadczenie ze spółdzielni o tym, kto jest właścicielem prawa do lokalu, oraz o tym, że nie ma zaległości w żadnych opłatach czynszowych;

- zaświadczenie ze spółdzielni o braku księgi wieczystej lub wypis z istniejącej księgi, jeżeli jest założona (dla spółdzielczego własnościowego prawa można założyć księgę wieczystą - dzięki temu także na takie mieszkania można wziąć kredyt hipoteczny).